2014

Onder de titel: Wie mooi moet zijn zal pijn lijden ben ik een
onderzoek gestart naar manipulatie en de vermenselijking
van de natuur. Dat focust zich na uitvoerig bronnen- en
veldonderzoek op het fokken van honden en de wringende
ethiek rondom het vervormen van levende wezens voor
esthetische bevrediging.

 

 

 

“Als kritisch ontwerper vraagt Lotte zich af welke rol de ontwerper kan spelen in het communi-
ceren hiervan. Dit resulteert in een ” rariteitenkabinet” van 3D geprinte schedels, natuurweten-
schappelijke tekeningen, zelfgemaakte artefacten en een film waarin zij de absurditeit van het
ras fokken wil aantonen. Naast dat het geheel op een zeer visueel sterke wijze is uitgevoerd
maakt vooral de vergelijking met de mens het tot confronterende ervaring.
Haar eindproject met daarin de meest uiteenlopende noties en/of vertalingen van dit probleem
munt uit door een onderzoekende houding, experimenteerlust, plezier en zal zeker aanzetten
dot discussie over de toekomst van de rashond. Bovendien heeft Lotte bewezen over de juiste
kwaliteiten als grafsich ontwerper te bezitten: de tentoonstelling is redactioneel uitgesproken,
visueel overtuigend en zeer verzorgd in zijn typografie, uitvoering en afwerking.”

Dr. J.R. van Heemst Voorzitter Examencommisie Willem de Kooning academie

 

 

De mythe van de stamboom
als keurmerk van kwaliteit

Al eeuwen lang is de mens bezig met het domesticeren van wilde dieren. De hond was hier de eerste in. De rashond is het resultaat van generaties lange fok-programma’s. Bij het fokken van rasdieren draait het om het uiterlijk. Vaak gaat dat ten koste van hun gezondheid. Cavalier King Charles Spaniëls hebben bijvoorbeeld zo’n kleine schedel, dat de hersenen er niet meer in passen. Daardoor hebben ze hevige pijn en epileptische aan-vallen. Door al zijn rimpels heeft de Shar-pei huidproblemen zoals eczeem en ontstekingen.

Bulldogs en Mops honden kunnen vaak nauwelijks ademen met hun veel te platte snuit. Naast de pro-blemen die te maken hebben met hun uiterlijk, kennen veel rashonden genetische afwijkingen die veroorzaakt worden door inteelt. Zo lijden, onder andere, Labradors en Golden Retrievers vaak aan kanker en zijn veel Husky’s doof. Talloze rassen, 40% van alle dieren, lijden aan ernstige stofwisselingsziekten, nierziekten, bot- of hartafwijkingen, oogziekten, spier- en zenuwletsels, neurologische aandoeningen en ga zo maar door.

  

“En waar kun je beter met je
vaardigheden – in het spelen voor God –
pronken dan op een hondenshow.”

 

Honden zijn niet altijd slachtoffer geweest van het modebeeld. De fokkers van vroeger imi-teerden de natuurlijke selectie, wat de wolf zo perfect maakt voor zijn natuurlijke omgeving. Honden zijn in wezen gefokt voor hun functie. De honden die hun taak goed uitvoerden, wer-den gefokt met andere honden die hun taak goed deden. Dankzij dit proces is de evolutie gestart van de moderne hondenrassen.
Maar rondom de helft van de negentiende eeuw, veranderde dit allemaal. De nieuwe Victoriaanse middenklasse had genoeg geld en tijd omhanden.
Honden werden een statussymbool en het fokken ervan een sport. Men had het idee dat ze van de, in die tijd bestaande, rassen “perfecte” exemplaren konden creëren. Ook hebben ze het ontwikkelen van nieuwe hondenrassen ontdekt, om deze vervolgens weer te “perfectioneren”. Hierdoor veranderde de focus op de functie van het ras. Waar het dier oorspronkelijk voor was gefokt in het belang van het, voor de mens, perfecte uiterlijk. En waar kun je beter met je vaardigheden – in het spelen voor God – pronken dan op een hondenshow.

“Schoonheid maakt plaats
voor pijnlijke klachten en het
functionele lichaam is ingeruild
voor lichamelijke beperkingen.”

Er worden inmiddels wereldwijd 400 verschil-lende hondenrassen erkend. Ieder rasdier staat bekend om hun specifieke uiterlijke kenmerken. Denk aan de vorm van de schedel, de kleur- en het patroon van de
vacht, de krul in zijn staart etc. Deze uiterlijke kenmerken staan per ras tot in detail beschreven in de zogenoemde rasstandaard. Om een zo zuiver mogelijk uit-ziend hondenras te fokken word er selectief gefokt met de “mooiste” honden. Door het veelvoudig selectief fokken op bepaalde schoonheidsidealen binnen de rassen, is hun rasstandaard betreft het uiterlijk dankzij het modebeeld steeds extremer geworden. Steeds kortere neuzen en poten, steeds langere oren en ruggen, kleinere schedeltjes en zo veel mogelijk
huidplooien. Ondanks dat de mens pronkt met deze, met de hand ge-maakte kunstwerkjes, lijden deze dieren onder hun uiterlijk. Schoonheid maakt plaats
voor pijnlijke klachten en het functionele lichaam is ingeruild voor lichamelijke beperkingen.

Kunstmatige inseminatie

Deze reageerbuizen staan symbool voor
het kunstmatig bevruchten van bijvoorbeeld
de Engelse Bulldog. Door de monsterlijke
proporties van dit ras zijn zowel de reu als de
teef niet meer in staat om op een natuurlijke
manier voor nageslacht te zorgen.
De reu is te log en kan de teef niet op normale
manier dekken, de teef wordt daarom bevrucht
doormiddel van kunst-matige inseminatie. Bij de
bevalling worden depups gehaald door middel
van een keizersnede. Dit moet omdat deze, door
hun proporties, niet door het geboortekanaal van
de teef passen. Zonder menselijk ingrijpen zou
dit ras uitsterven.

Brachycefaal syndroom

Origineel werd de Engelse Bulldog gefokt voor
het ophitsen van stieren, daar dankt hij ook zijn
naam aan. Hierdoor had hij een sterke atletische bouw met een robuuste kop mét een snuit. Tegenwoordig is dit ras tot in zijn extreme doorgefokt. Zijn lichaam werd steeds lomper en zijn neus steeds platter. Hierdoor kampt dit ras o.a. met permanente ademhalingsproblemen.
De Engelse Bulldog staat inmiddels symbool
voor alles wat er mis kan zijn met het welzijn
van honden; ze lijden aan bijna alle mogelijke aandoeningen. Een gezonde Bulldog bestaat
hierdoor niet en worden zelden ouder dan 6 jaar.

Acute heupdysplasie

De Duitse herder is een populair- en leergierig ras, hierdoor wordt de werklijn ingezet als politie-hond. Helaas is de showlijn, (de honden die worden gefokt volgens de rasstandaard en waar de hondenshows mee worden gelopen) hiertoe niet meer in staat. Dit komt doordat zijn rug schuin afloopt en hij flink door zijn achter poten is gezakt. De herder behoorde vroeger tot de categorie grote honden en wordt nu gezien als een middel-grote hond. Door de verzakking is de samen-werking van de spieren bij de herdershond verstoord en heeft dit een ernstige vorm van heupdysplasie tot gevolg. Dit is een erfelijke aandoening, waarbij spontaan letsels rond de heupkop en het heup-gewricht ontstaat. Hierdoor staat de hond zwak op zijn achterpoten.